Tarix hər zaman belə insanları seçir – səssiz, lakin təsirli; sadə, lakin dərin; görünmədən böyük işlər görən. Çünki cəmiyyətin həqiqi dayaqları çox zaman tribunadan deyil, insan qəlbindən danışanlardır. Bəs bir insan ömrünü həm elmə, həm inama, həm də dövlətinə sədaqətə həsr edirsə – bu həyat sadəcə bioqrafiyadır, yoxsa bir örnək? Əliyev Məhəmməd Qardaşəli oğlunun həyat yolu bu sualın ən dolğun cavabıdır.
1939-cu ildə dünyaya göz açan Hacı Məhəmməd Əliyev, həyatının ilk mərhələsindən etibarən xidmət fəlsəfəsini seçmişdir. O, Şamaxı şəhərində yerləşən tibb texnikumunu bitirərək səhiyyə sahəsində fəaliyyətə başlamış, insan sağlamlığının qorunmasına töhfə vermişdir. Bu seçim təsadüfi deyildi – bu, onun insanlara faydalı olmaq istəyinin ilk real təzahürü idi. Lakin o, bu missiyanı yalnız fiziki sağlamlıqla məhdudlaşdırmadı; zamanla daha ali və dərin bir xidmət yoluna qədəm qoydu.
1982-ci ildən dini fəaliyyətə başlaması onun həyatında dönüş nöqtəsi oldu. Eyni zamanda kənd tibb məntəqəsində feldşer kimi çalışaraq həm insan bədəninə, həm də ruhuna xidmət etməsi onu fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdən birinə çevrildi. Bu, nadir bir vəhdət idi: elm və iman, peşə və vicdan, xidmət və məsuliyyət. Axı, güclü cəmiyyət yalnız sağlam bədənlərdən deyil, sağlam ruhlardan formalaşır.
Onun dini dünyagörüşünün formalaşmasında böyük alimlərin rolu danılmazdır. Xüsusilə qeyd olunmalıdır ki, o, dini təhsilini Sabirabad şəhərində, Heydər Həmidov küçəsində yaşamış Şərqin və İslam dünyasının tanınmış alimlərindən olan Əlimövsüm Dadaşdan almışdır. Bu təhsil ona yalnız bilik deyil, həm də hikmət, dözüm və mənəvi məsuliyyət qazandırmış, onu cəmiyyət üçün etibarlı və nüfuzlu bir din xadiminə çevirmişdir.
1998-ci ildən Sabirabad şəhərində Şamaxlılar məscidinin axundu kimi fəaliyyət göstərməsi onun dini xidmətinin geniş miqyas almasının başlanğıcı oldu. Bu illər ərzində o, yalnız dini ayinlərin icrası ilə kifayətlənməmiş, eyni zamanda insanları maarifləndirmiş, cəmiyyətin mənəvi bütövlüyünün qorunmasına çalışmışdır. 2008-ci ildən etibarən isə Heydər məscidinin imamı kimi fəaliyyətini davam etdirərək daha geniş auditoriyaya təsir göstərmişdir. Məscidin tikintisində göstərdiyi xidmətlər onun yalnız söz sahibi deyil, əməl sahibi olduğunu bir daha sübut edir.
Onun fəaliyyətində vətənpərvərlik xüsusi yer tutur. Şəhidlərin dəfn mərasimlərində iştirakı, şəhid ailələrinə göstərdiyi diqqət və qayğı – bunlar sadəcə dini borc deyil, dövlətə sədaqətin, milli ruhun və insanlıq dəyərlərinin ən yüksək ifadəsidir. Ən ağır anlarda insanların yanında olmaq, onları dinləmək və təsəlli vermək hər kəsin bacaracağı iş deyil. Bu, yalnız ürəyi böyük olanlara məxsus keyfiyyətdir.
Eyni zamanda, Heydər məscidinin tikintisi üçün Ukrayna və Rusiya ərazilərində yaşayan həmvətənlərimiz arasında vəsaitlərin toplanması istiqamətində göstərdiyi təşəbbüslər onun fəaliyyətinin coğrafiyasını genişləndirmiş, milli həmrəyliyin möhkəmlənməsinə xidmət etmişdir. Bu fəaliyyət yalnız maddi dəstək deyil – bu, birlik, həmrəylik və dövlətçilik şüurunun gücləndirilməsidir.
Dövlət tədbirlərində fəal iştirakı onun dövlətə və dövlətçiliyə bağlılığının bariz göstəricisidir. Bu iştirak formal xarakter daşımır – bu, məsuliyyətin, etimadın və vətəndaş mövqeyinin canlı ifadəsidir. Belə şəxslər cəmiyyətin görünməyən sütunlarıdır – səssizcə, lakin möhkəm şəkildə dövlətin dayaqlarını qoruyurlar.
Bu gün Əliyev Hacı Məhəmməd Qardaşəli oğlu xeyirxah, mərhəmətli, elmli və böyük nüfuz sahibi bir din xadimi kimi tanınır. Onun həyatı bir həqiqəti aydın şəkildə göstərir: insanın böyüklüyü tutduğu vəzifədə deyil, gördüyü işdə, qazandığı hörmətdə və qoyduğu izdə ölçülür.
Sonda isə bir fikir dəyişməz olaraq qalır: belə insanlar cəmiyyət üçün sadəcə bir fərd deyil – onlar dəyərlərin daşıyıcısı, dövlətçiliyin mənəvi dayağı və gələcək nəsillər üçün örnəkdir. Çünki dövlət yalnız sərhədlərlə deyil, ona sədaqətlə xidmət edən insanların vicdanı və əməlləri ilə yaşayır.
