“Sabirabadxəbər” xəbər verir ki, o deyib ki, son dörd ay ərzində AI agentlərinin inkişafı gözlədikləri kimi getmir.

Buna görə də “Meta” rəhbərliyi süni intellekt strategiyasını və son təşkilati dəyişikliklərin effektivliyini yenidən qiymətləndirir.

Buna baxmayaraq, Meta süni intellekt sahəsinə böyük investisiyalar yatırmağa davam edir. Şirkət bu il AI infrastrukturu üçün təxminən 145 milyard dollar ayırmağı planlaşdırır və rəhbərlik yaxın 3–6 ay ərzində bu investisiyaların ilk ciddi nəticələrinin görünəcəyinə ümid edir.

"Sabirabadxəbər" xəbər verir ki, bu barədə Polşanın Rəqəmsal Məsələlər üzrə Naziri Kşiştof Qavkovski “TVP World”ə bildirib. O qeyd edib ki, yeni qanun layihəsi üzərində iş gedir.

15 yaşdan kiçik uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsinin məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutan qanun layihəsi Polşanın hakim Vətəndaş Koalisiyası alyansının deputatları tərəfindən irəli sürülüb. Layihəni dəstəkləyənlər arasında təhsil naziri Barbara Novaçka da var.

Yeni qanunun sentyabrın 1-də qüvvəyə minməsi gözlənilir.

Qeyd edək ki, Avstraliya keçən il 16 yaşdan kiçiklər üçün sosial medianı qadağan edən ilk ölkə oldu. Danimarka, Fransa, İspaniya, Yunanıstan və Böyük Britaniya kimi Avropa ölkələri də oxşar addımlar atmağa hazırlaşır.

"Sabirabadxəbər" Lent.az-a istinadən xəbər verir ki, dünya xroniki həddindən artıq yüklənmə dövrünü yaşayır. Davamlı mesajlar, bitməyən son möhlətlər (deadline), xəbərlər və emosional yorğunluq – müasir insanın sinir sistemi demək olar ki, fasiləsiz işləyir. Məhz buna görə də daxili tarazlığı tez bərpa etməyə kömək edən təcrübələr, məsələn, meditasiya, nəfəs texnikaları, səs terapiyası və hətta yağış və ya ventilyator səsinə bənzər fon küyü getdikcə populyarlaşır.

Lakin məlum olub ki, hər səs eyni cür təsir göstərmir. "Medical News Today" nəşri ritm stimulyasiyası funksiyasına malik xüsusi musiqinin təşviş (həyəcan) səviyyəsinə təsirini araşdıran yeni bir tədqiqat haqqında məlumat yayıb. Və nəticələr kifayət qədər ümidvericidir.

Audioritmik stimulyasiyalı musiqi nədir?

Audioritmik stimulyasiyalı musiqi (Auditory beat stimulation - ABS) — beyin dalğalarını sinxronlaşdırmaq və sinir sisteminin "stress" rejimindən daha sakit rejimə keçməsinə kömək etmək üçün ritmik səs impulslarından istifadə edən texnologiyadır.

Onun iş prinsipi "Iso-Principle" (emosional vəziyyətin izomorfluğu prinsipi) adlı qaydaya əsaslanır:

Musiqi ilk olaraq insanın təşviş anındakı yüksək ürək döyüntüsünə uyğun templə başlayır.

Daha sonra temp tədricən yavaşlayır.

Gizli ritmik impulslarla birlikdə bu proses beynin daha rahat bir vəziyyətə "köklənməsinə" kömək edir.

Başqa sözlə, musiqi sinir sistemini gərginlikdən götürüb sakitliyə doğru aparır.

Tədqiqat necə aparılıb?

Araşdırmada artıq təşvişə qarşı dərman qəbul edən 144 yetkin insan iştirak edib.

İştirakçılar təsadüfi qaydada dörd qrupa bölünüblər:

1. Yağış və ya yarpaq xışıltısı kimi yumşaq fon küyünü 24 dəqiqə dinləyən qrup;

2. Audioritmik stimulyasiyalı musiqini 12 dəqiqə dinləyən qrup;

3. Audioritmik stimulyasiyalı musiqini 24 dəqiqə dinləyən qrup;

4. Audioritmik stimulyasiyalı musiqini 36 dəqiqə dinləyən qrup.

Alimlər seanslardan əvvəl və sonra klinik psixoloji şkalaların köməyi ilə təşviş səviyyəsini və emosional vəziyyəti ölçüblər. Nəticələr dinləmə müddəti ilə emosional effekt arasında aydın bir əlaqə olduğunu göstərib.

Beynə neçə dəqiqə musiqi lazımdır?

Təşvişin ən çox azalması musiqini 24 dəqiqə dinləyən qrupda qeydə alınıb. 36 dəqiqə dinləyən iştirakçılar da bənzər nəticə göstəriblər, lakin onlarda əlavə olaraq mənfi emosiyaların - qıcıqlanma, əsəbilik və daxili gərginliyin də xeyli azaldığı müşahidə olunub. 12 dəqiqəlik müddət isə nəzərəçarpan effekt yaratmaq üçün kifayət etməyib.

Mühüm məqamlardan biri də odur ki, bu musiqi növü hətta artıq dərman müalicəsi alan insanlara da kömək edib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu metod əsas terapiyaya yaxşı bir əlavə ola bilər.

Musiqinin psixikaya birbaşa təsiri

Neyrobioloqlar çoxdan bilirlər ki, musiqi beynin eyni anda bir neçə nahiyəsini aktivləşdirir. Biz təkcə melodiyanı eşitmirik, həm də onu xatirələrlə, emosiyalarla və bədən reaksiyaları ilə əlaqələndiririk.

Musiqi terapevti Tessa Cizus izah edir ki, bəşəriyyətin bu kəşfinə beyin ritm, sözlər, intonasiya və hətta musiqini sadəcə müşahidə etmək prosesi vasitəsilə reaksiya verir. Məhz buna görə musiqi əhval-ruhiyyəyə, ürək ritminə və stress səviyyəsinə təsir edə bilir.

Bununla belə, audioritmik stimulyasiyalı musiqi adi relaksasiya pleylistindən fərqli işləyir. Burada əsas rol insanın musiqi zövqü deyil, kompozisiyanın akustik strukturudur. Əgər sevdiyimiz bir mahnı bizdə sevinc və ya nostalji yaradırsa, audioritmik stimulyasiya beynin aktivliyinə birbaşa, demək olar ki, fizioloji səviyyədə təsir göstərir.

Terapiya, yoxsa təsəlli?

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, adi musiqi dinləmək rəqəmsal stimulyasiya ilə eyni deyil.

Psixoloq Maykl Valdes izah edir ki, musiqi sadəcə "diqqət yayındıran" vasitə kimi yalnız dinlənildiyi an fəaliyyət göstərir. Lakin seans bitdikdən sonra da insan daha az təşviş hiss edirsə, bədəni rahatlayırsa və emosional sabitlik yaranırsa, bu artıq sinir sisteminə daha dərindən təsir edildiyinin göstəricisidir.

Maraqlıdır ki, nəzarət qrupu üçün alimlər səssizlikdən deyil, yağış və ya xışıltı kimi yumşaq fon küyündən istifadə ediblər. Bu, audioritmik stimulyasiyanın neytral fondan daha yaxşı işlədiyini yoxlamağa imkan verib və nəticələr bəli, işlədiyini təsdiqləyib.

Ev şəraitində eyni effekti almaq olarmı?

Ekspertlər bildirirlər ki, sevdiyiniz musiqi həqiqətən stressi azaltmağa, yuxunu yaxşılaşdırmağa və ya əhvalı qaldırmağa kömək edə bilər. Lakin bu, alimlərin araşdırdığı effekti tam olaraq vermir.

Audioritmik stimulyasiyalı musiqi xüsusi prinsiplərlə yaradılır, prosesin özü isə idarə olunan müddətə və struktura malikdir. Həmçinin səs keyfiyyəti də böyük rol oynayır; məsələn, qulaqlıqlardan istifadə etmək effekti əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.

Bununla belə, mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, audioritmik stimulyasiyanı psixoterapiya və ya dərmanların tam əvəzedicisi kimi qəbul etmək olmaz.

Ola bilsin ki, gələcəkdə stresslə mübarizə birbaşa qulaqlıqlarımızda - düzgün tənzimlənmiş ritmlər və beynimizin nəhayət rahat nəfəs almasına kömək edən dəqiqələr sayəsində səslənəcək. Bu metod hələlik inqilabi bir terapiyaya çevrilməsə də, araşdırmalar səsin təkcə ab-hava yaratmaq deyil, həm də emosional vəziyyətimizi idarə etmək gücünə malik olduğunu artıq sübut edir.

"Sabirabadxəbər" Lent.az-a istinadən xəbər verir ki, müasir araşdırmalara görə, yorğunluq, iştahanın azalması və tək qalmaq istəyi kimi hallar immun sistemi ilə beynin koordinasiyalı fəaliyyəti nəticəsində yaranır. Mütəxəssislər bu əlamətləri yalnız mənfi hal kimi deyil, orqanizmin infeksiya ilə mübarizəsinə kömək edən mexanizm kimi qiymətləndirirlər.

Qeyd olunur ki, immun sistemi yalnız patogenlərlə mübarizə aparmır, həm də insanın davranışına təsir göstərir. Beyinlə immun sisteminin qarşılıqlı əlaqəsi orqanizmə prioritetlərini dəyişməyə imkan verir: fiziki aktivliyi azaltmaq, qida qəbulunu məhdudlaşdırmaq və ətraf mühitlə təmasları minimuma endirmək.

Alimlərin fikrincə, bu, xəstəlik dövründə enerjiyə qənaət etməyə və əlavə yüklənmə riskini azaltmağa kömək edir. Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu reaksiya təsadüfi deyil. Bu, orqanizmin təhlükəyə kompleks cavabı kimi formalaşır və sağ qalma şansını artırmağa yönəlib. Məsələn, qidadan imtina potensial zərərli maddələrdən qaçmaq cəhdi ilə bağlı ola bilər, yorğunluq isə resursların bərpaya yönəldilməsi ehtiyacından irəli gəlir.

Mütəxəssislər onu da bildirirlər ki, bu sistem bəzən pozula bilər. Əgər immun cavab vaxtında dayanmasa, bu, xroniki iltihaba, toxuma zədələnməsinə və beyin fəaliyyətində pozuntulara səbəb ola bilər. Belə hallarda simptomlar artıq qoruyucu funksiyanı yerinə yetirmir və zərər verməyə başlayır.

Alimlərin xüsusi marağı fiziki vəziyyətlə psixi sağlamlıq arasındakı əlaqədir. Müşahidələr göstərir ki, xroniki xəstəliklər və iltihabi proseslər artan narahatlıq və depressiya ilə əlaqəli ola bilər. Bu da bədən və psixika arasında sıx əlaqəni təsdiqləyir.

Yeni məlumatlar müalicə yanaşmalarına da yenidən baxmağa səbəb olur. Ənənəvi tibb çox vaxt simptomları tez aradan qaldırmağa çalışır, lakin tədqiqatçıların fikrincə, bəzi hallarda bu, təbii bərpa proseslərinə mane ola bilər.

Eksperimentlər göstərir ki, orqanizmin reaksiyasının xüsusiyyətləri nəzərə alınmadan edilən müdaxilələr xəstəliyin növündən asılı olaraq fərqli nəticələr verə bilər.

Hazırda alimlər immun sistemi ilə beyin arasındakı qarşılıqlı əlaqə mexanizmlərini araşdırmağa davam edirlər. Gözlənilir ki, bu, xəstəlik simptomlarının necə formalaşdığını daha yaxşı anlamağa və fərdi xüsusiyyətləri nəzərə alan daha dəqiq və effektiv müalicə üsullarının hazırlanmasına imkan verəcək.

“Sabirabadxəbər” xəbər verir ki, araşdırmaya görə, yuxular nə yalnız təsadüfi görüntülər, nə də sadəcə gündəlik hadisələrin sadə təkrarıdır.

Əksinə, onlar insanın şəxsiyyət xüsusiyyətləri və real həyatda yaşadığı təcrübələrin birləşməsi ilə formalaşır.

İtaliyada yerləşən “Lucca İMT” Qabaqcıl Tədqiqatlar Məktəbi tərəfindən aparılan tədqiqat nəticələri “Communications Psychology” jurnalında dərc olunub.

Tədqiqat çərçivəsində 18-70 yaş arası 287 iştirakçı iki həftə ərzində yuxularını və gündəlik təcrübələrini qeydə alıb. Ümumilikdə 3700-dən çox yuxu hesabatı toplanaraq təhlil edilib.

Araşdırmada süni intellekt əsaslı Təbii Dil Emalı (NLP) texnologiyasından istifadə edilərək, iştirakçıların yuxu təsvirləri ilə gündəlik həyatları arasında əlaqələr araşdırılıb.

Nəticələr göstərib ki, yuxular insanın psixoloji vəziyyəti və idrak xüsusiyyətləri ilə sıx bağlıdır. Gün ərzində düşüncələri tez-tez dəyişən və diqqəti dağınıq olan şəxslər daha xaotik yuxular gördüklərini bildiriblər. Daha stabil düşüncə tərzinə sahib olan insanlar isə daha ardıcıl və mənalı yuxular təsvir ediblər.

Araşdırma həmçinin göstərib ki, xarici hadisələr də yuxulara təsir edir. Məsələn, COVID-19 pandemiyası dövründə yuxularda məhdudiyyət və təcrid mövzuları daha çox müşahidə olunub.

Alimlər qeyd ediblər ki, yuxular real həyatı olduğu kimi təkrarlamır, əksinə, onu dəyişdirərək yeni, bəzən sürreal ssenarilər yaradır. İş yerləri, məktəblər və xəstəxanalar kimi tanış məkanlar yuxularda fərqli kontekstlərdə ortaya çıxır.

“Yuxular sadəcə keçmiş təcrübələrin əksi deyil, kim olduğumuz və nələr yaşadığımızla formalaşan dinamik bir prosesdir”, - tədqiqatın aparıcı müəllifi Valentina Els bildirib.

Araşdırma göstərir ki, yuxular həm daxili psixoloji xüsusiyyətlər, həm də xarici mühit amillərinin təsiri ilə formalaşır. Bu isə yuxuların düşündüyümüzdən daha sistemli və strukturlaşdırılmış ola biləcəyini ortaya qoyur.

Alimlər hesab edirlər ki, süni intellekt texnologiyaları gələcəkdə yuxuların və insan şüurunun daha dərindən öyrənilməsinə imkan verə bilər.

"Sabirabadxəbər" xəbər verir ki, Bakı Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsinin Astrofizika kafedrası məlumat yayıb.

Bildirilib ki, xalq arasında "ulduz axını" kimi tanınan bu hadisə Yer kürəsinin kosmosda hərəkəti zamanı kometadan qalan toz hissəciklərinin atmosferə daxil olub yanması nəticəsində yaranır.

Vurğulanıb ki, Lirid meteor yağışının maksimum aktivliyi 21-22 aprel gecəsinə təsadüf edəcək. Bu zaman saatda orta hesabla 10-20 meteor müşahidə etmək mümkün olacaq, bəzi hallarda isə bu göstərici daha yüksək ola bilər. Meteorlar Yer atmosferinə çox yüksək sürətlə - təxminən 49 km/saniyə ilə daxil olur ki, bu da onların qısa müddətdə parlaq izlər buraxması ilə nəticələnir.

Lirid meteor yağışının əsas mənbəyi C/1861 G1 (Tetçer) adlı kometadır. Bu kometa 1861-ci ildə ABŞ-li astronom A.E.Tetçer tərəfindən kəşf edilib və Günəş ətrafında çox uzun - təxminən 415 illik orbitə malikdir. Kometa Günəşə yaxınlaşdıqca öz arxasında toz və kiçik kosmik hissəciklərdən ibarət iz buraxır. Yer hər il bu izdən keçərkən həmin hissəciklər atmosferə daxil olaraq yanır və Lirid meteor yağışını yaradır. Bu kometa çox nadir halda görünür və növbəti dəfə yalnız təxminən 2276-cı ildə müşahidə ediləcək.

2026-cı ildə bu hadisə Bakı və ətraf bölgələrdə də müşahidə oluna biləcək. Bakı coğrafi baxımdan Şimal yarımkürəsində yerləşdiyi üçün Lirid meteor yağışı burada kifayət qədər yaxşı görünür. Ən yaxşı müşahidə vaxtı gecə yarısından sonra, xüsusilə saat 00:00-dan 05:00-a qədər olan interval hesab olunur. Bu saatlarda meteorların radiantının yerləşdiyi Lir bürcü üfüqdən yuxarı qalxır və müşahidə üçün əlverişli olur. Bununla belə, meteorları görmək üçün konkret bir nöqtəyə baxmaq vacib deyil, əksinə, səmanın geniş sahəsini izləmək daha effektivdir. Şəhər işıqları müşahidəni çətinləşdirdiyi üçün Abşeron yarımadasında daha qaranlıq ərazilərə çıxmaq tövsiyə olunur.

2026-cı ildə Ayın işıqlanma səviyyəsinin nisbətən zəif olması da müşahidə üçün əlverişli şərait yaradır və bu, meteorların daha aydın görünməsinə imkan verir.

“Sabirabadxəbər” xəbər verir ki, “Orion” kosmik gəmisinin dörd nəfərlik heyəti Yerdən maksimum 252.756 mil məsafəyə çataraq, insan kosmik uçuşları tarixində yeni bir rekord qırıb və 1970-ci ildə “Apollo 13” tərəfindən qoyulmuş rekordu 4.000 mildən çox keçib.

Ekipaj Ayın uzaq tərəfinin bəzi hissələrini çılpaq gözlə görən ilk insanlar olub. Kosmik gəmi Aya ən yaxın məsafədə 4.067 mil yaxınlaşıb. Ayın arxa tərəfində planlaşdırılmış təxminən 40 dəqiqəlik rabitə itkisi yaşanıb, lakin əlaqə saat 19:24-də bərpa olunub.

Rabitə bərpa olunduqdan sonra astronavtlar tam günəş tutulmasını izləyiblər. Astronavt Viktor Qlover bu anı təsvir edərək deyib ki, bu, “sadəcə qeyri-real görünürdü”.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə bazar ertəsi gecəsi ekipajla canlı əlaqə saxlayaraq, onları “müasir dövrün pionerləri” adlandırıb və “bütün dünyaya ilham verdiklərini” vurğulayıb.

Missiya Yerə qayıdış mərhələsinə keçib və ekipajın Kaliforniya sahillərində, San Dieqo yaxınlığında cümə günü saat 20:00-da enməsi gözlənilir.

Xarici astroloqların proqnozlarına görə, mart, aprel və may aylarında planetlərin mövqeyi bir sıra bürclərə maliyyə qazancı, sevgi münasibətlərində ciddiləşmə və səyahət imkanları vəd edir.

"Sabirabadxəbər" xəbər verir ki, ən şanslı 3 bürc aşağıdakılardır:

Qoç bürcü

Astroloqların fikrincə, yaz aylarında Qoçlar üçün yeni başlanğıclar dövrü başlayır. Bu bürcün nümayəndələri üçün əlavə gəlir mənbələri, yeni iş imkanları yarana bilər. Eyni zamanda sevgi həyatında da ciddi addımlar, hətta evlilik ehtimalı yüksək qiymətləndirilir. Səyahət planlarının da reallaşması gözlənilir.

Əkizlər bürcü

2026-cı ilin yazı Əkizlər üçün gözlənilməz uğurlar gətirə bilər. Xüsusilə qəfil gələn təkliflər, yeni tanışlıqlar və maliyyə imkanları diqqət çəkir. Astroloqlar bu dövrdə Əkizlərin sosial çevrəsinin genişlənəcəyini və romantik münasibətlərin sürətlə inkişaf edəcəyini bildirirlər. Səyahət baxımından da aktiv bir mövsüm gözlənilir.

Şir bürcü

Şir bürcü üçün isə 2026-cı il ümumilikdə uğurlu hesab olunur, yaz ayları isə bu yüksəlişin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir. Maliyyə baxımından artım, karyerada irəliləyiş və diqqət mərkəzində olmaq ehtimalı yüksəkdir. Sevgi həyatında ciddi münasibətlər və evlilik şansı da ön plana çıxır. Bundan əlavə, komfortlu və maraqlı səyahətlər üçün imkanlar yaranır.

Astroloqlar qeyd edir ki, bu dövrdə digər bürclər də müəyyən sahələrdə uğur əldə edə bilər. Lakin Qoç, Əkizlər və Şir bürcləri 2026-cı ilin yazında ən şanslı və "bəxti açılan" bürclər kimi önə çıxır.

“Sabirabadxəbər” xəbər verir ki, bu barədə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən paylaşım edilib.

Şəkillərdə qarla örtülmüş dağlar, füsunkar şəlalələr və baharın ilk çiçəkləri diqqəti çəkir.

Qeyd edək ki, Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən son məlumata görə, hazırda Şahdağa qar yağır. Yağan qarın hündürlüyü 1 sm-dir.

Həmin fotoları təqdim edirik: